Reklam Kurulu (“Kurul”), geçtiğimiz tarihli değerlendirmesinde, bebek bezi üretimi yapan bir şirkete idari para cezası uygulamış ve söz konusu reklamların durdurulmasına karar vermiştir[1]. Karar, e-ticaret platformları ve sosyal medya mecralarında yer alan “MARKA + Ecologic Premium Plus+ Baby Diaper” ve “MARKA + Bio Natural Premium Plus+ Baby Diaper” adlı iki ürün grubuna ilişkin tanıtım materyallerini kapsamaktadır.
Tespitler
Kurul, mevzuata aykırı çeşitli iddia kategorileri tespit etmiştir:
- Dayanağı bulunmayan üstünlük ve karşılaştırma iddiaları: “Dünyada İlk ve Tek*”, “Türkiye’nin 1 Numarası”, “Saf doğal ve organik içeriklerle dünyada ilk ve tek”, “Avrupa’nın en büyük bebek bezi üretim tesislerinden” gibi ifadelerin, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nin (“Reklam Yönetmeliği”) 9/3. maddesi kapsamında gerekli kanıtlarla desteklenmediği belirlenmiştir. Kurul, karşılaştırma ve üstünlük iddialarının; akredite veya bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşları ya da ilgili üniversite bölümleri tarafından hazırlanan raporlarla ispatlanması gerektiğini vurgulamıştır.
- Dayanağı bulunmayan çevresel iddialar: “Emici tabaka doğada çözünebilen doğal lifler bulunmaktadır” ifadesinin, Reklam Yönetmeliği’nin 9. maddesi uyarınca akredite veya akademik olarak tanınmış bilimsel çalışmalarla desteklenmeyen bir çevresel beyan niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.
- Yanıltıcı görsel kullanımı: Bezden bir bitkinin filizlendiğini gösteren görselin, biyobozunurluk iddiasıyla birlikte kullanılması, ürünün tamamının toprakta biyolojik olarak çözüneceği yönünde tüketicide yanlış bir algı oluşturmuştur. Oysa yalnızca tek bir bileşen içindeki bazı liflerin sınırlı ölçüde biyobozunma potansiyeli bulunmakta olup, buna ilişkin bilimsel olarak doğrulanmış bir zaman aralığı da sunulmamıştır.
- Patentli Ürün Olduğu Beyanı: Ambalaj üzerinde yer alan “Patent Pending” ifadesinin, hangi ürün özelliğine ilişkin olduğuna dair açıklama içermemesi nedeniyle tüketicilerde kafa karışıklığına yol açtığı değerlendirilmiştir.
- Sınırlı içerik eklemeleriyle “ilk ve tek” iddiası: Saf su, doğal bambu ve organik pamuk gibi tüketiciye doğrudan fayda sağlamayan sınırlı sayıda içerik eklenerek “Dünyada İlk ve Tek” iddiasında bulunulmasının yanıltıcı olduğu sonucuna varılmıştır.
Kurul, son yıllarda dayanağı bulunmayan çevresel iddialar dahil olmak üzere aldatıcı reklam uygulamalarına artırmaktadır. Türkiye’deki uygulama, çevresel beyanların doğru olmasını ve ileri sürüldüğü anda ispatlanabilir nitelikte bulunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu karar, biyobozunurluk ve doğal içerik gibi çevresel iddiaların mutlaka akredite bilimsel verilerle desteklenmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır. Ayrıca, ürünün patentli olduğuna dair iddianın, söz konusu patentin ürünün hangi özelliklerine ilişkin olduğuna yönelik tüketicinin anlayabileceği şekilde açık ve net açıklamalarla birlikte sunulması gerekmektedir.
Kurul’un 2026 yılı itibarıyla da denetim ve yaptırım faaliyetlerini sürdürdüğü dikkate alındığında, mevzuata uyumsuzluğun hem finansal hem de itibari maliyetlerinin oldukça yüksek olduğu değerlendirilmektedir.
[1] Reklam Kurulu, 13 Ocak 2026 tarihli Toplantısı, Dosya No 2025/1819
