Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Tarafından Mevzuatta Önemli Değişiklikler Yapılmıştır

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından gerçekleştirilen mevzuat değişiklikleri 13 Ocak 2024 tarihli ve 32428 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanmıştır.

 3 Ocak 2024 tarihli ve 32428 sayılı Resmi Gazete ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (“RTÜK”) tarafından aşağıda yer alan yönetmeliklerde önemli değişiklikler yapılmıştır:

• Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Uydu Yayın Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Uydu Yayın Değişiklik Yönetmeliği”)
• Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Kablolu Yayın Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Kablolu Yayın Değişiklik Yönetmeliği”)
• Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“İnternet Değişiklik Yönetmeliği”)
• Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlar ile Platform ve Altyapı İşletmecilerinin Uymaları Gereken İdari ve Mali Şartlar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“İdari ve Mali Şartlar Değişiklik Yönetmeliği”)
• Karasal Ortamda Yayında Olan Radyo ve Televizyon Kuruluşlarından Alınacak Televizyon Kanal ve Radyo Frekans Yıllık Kullanım Ücretlerine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Yıllık Kullanım Ücreti Değişiklik Yönetmeliği”)
• Yönetmeliklerde yapılan önemli değişikliklere ilişkin açıklamalara aşağıda detaylı olarak yer verilmiştir. 

       i.          Uydu Yayın Değişiklik Yönetmeliği ile Kablolu Yayın Değişiklik Yönetmeliği

• Yayın lisans süresi sona eren medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının uygu yayın lisans süresi ve yayın lisansının yenilenmesi süreçlerinde, “Değerlendirme, Lisans veya Yayın İletim Yetkisi” verilmesi başlıklı madde 15’te yer alan yükümlülüklerin de yerine getirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
• Medya hizmet sağlayıcıların, künye, iletişim ve adres bilgileri ile kayıtlı elektronik posta adresini izleyici temsilcisinin adını ve iletişim bilgilerini RTÜK’e bildirmemesi ve internet sitelerinde yayınlamaması halinde, şartların yerine getirilmesi için verilen süre 20 günlük süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi halinde uydu yayın lisansı iptal edilebilecektir.
• Lisans ücretinin vadesi gelmemiş taksitlerinin yayın lisansı iptali kararının kuruluşa bildirimi ile birlikte muaccel hâle geleceği ve defaten tahsil edileceği düzenlenmiştir.
• Uydu platform işletmecileri, yapılan değişiklikle birlikte abone sayısını her yıl aralık ayı başında değil; ocak ayının ilk haftası olacak şekilde RTÜK’e bildirmesi gerekmektedir.
• Kablolu yayın yapan platform işletmecileri de dahil olmak üzere platform işletmecileri, iletimini yaptıkları yayınların uydu yayın frekansı, polarizasyonu, sembol oranı (SR), ileri yönlü hata kodu (FEC), video paket tanıma (V-PID), ses paket tanıma (A-PID), servis tanıma (SID) bilgilerini değiştirmeleri hâlinde, değişiklik tarihinden en az 3 iş günü öncesinde söz konusu bilgileri RTÜK’e yazılı olarak bildirme yükümlüğü getirilmiştir.  
• Uydu platform ve uydu altyapı işletmecileri ile kablolu yayın platform ve altyapı işletmecilerinden alınacak yayın iletim yetkilendirme ücretlerine ilişkin değişiklikler yapılmıştır.
• RTÜK’ün değerlendirme sonucu olumlu olan kuruluşlar, bu hususta alınan RTÜK kararının tebliğ tarihinden itibaren altı ay içinde teknik denetim talebinde bulunmak zorundadır. Öte yandan, teknik yeterliliğe sahip olduğu tespit edilen kuruluşlar, lisans ve yayın iletim yetkilendirme ücretleri ile teminat mektubuna ilişkin mali yükümlülüklerini teknik denetimden itibaren bir yıl içerisinde yerine getirmesi ile uydu yayın lisansı veya yayın iletim yetkisi alabilecektir. Ayrıca, lisans ücretinin taksitle ödenmesine ve teminat mektuplarına ilişkin olarak yeni düzenlemeler de getirilmiştir.

      ii.          İnternet Değişiklik Yönetmeliği

• İnternet ortamından yayın lisansı başvurusu veya yayın iletim yetkisi için başvuru yapan kuruluşların, başvuruları esnasında internet ortamından yayın hizmeti  veya iletimini sunmaya başladıklarını beyan etmeleri hâlinde, başvuru işlemlerini tamamlayacaklarına dair taahhütnameyi 72 saat içerisinde sunmalı ve 3 aya tekabül eden yayın lisans ücretini peşin olarak ödemelidir.
• 3 ay içerisinde internet ortamında yayın lisansı/iletim yetkisi verilmesi işlemlerinin tamamlanmaması halinde ilave 3 aya tekabül eden yayın lisans/yayın iletim yetkilendirme ücretinin ödenmemesi ve RTÜK tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ibraz etmelidir. Aksi halde, RTÜK tarafından söz konusu yayınla ilgili olarak sulh ceza hâkiminden içeriğin yayından çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi talep edilebilecektir. Ayrıca, lisans başvurusu işlemlerini tamamlamayan ancak yayına devam eden gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü hakkında suç duyurusunda da bulunulabilecektir. Aynı şekilde, internet ortamından izinsiz olarak yayınlara devam edilmesi ve/veya yayın iletim yetkisi almadan yapılan yayın hizmetlerinin sunulması halinde de söz konusu yaptırımlar uygulanacaktır.
• Yayın lisans ücretinin ödenmesi ve mali yükümlülüklere ilişkin olarak da bazı değişiklikler yapılmıştır. Yapılan değişiklikle birlikte, artık yayın hizmetlerini abone ve/veya kullanıcılara ücret karşılığında ve koşullu erişim yoluyla sunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yıllık net satışlarının binde beşini izleyen yılın nisan ayı değil temmuz ayı sonuna kadar RTÜK’e ödemelidir. İlgili yıla ait olarak beyan edilen ticari iletişim gelirleri, program destekleme gelirleri hariç olmak üzere, RTÜK tarafından net satış tutarından mahsup edilecektir.
• Lisan ücretini taksit ile ödenmesi ve teminat mektubuna ilişkin olarak da yeni düzenlemelere gidilmiştir. Yayın lisans ücretini taksitle ödenmesi halinde, en az bir taksit tutarında ücretin lisans belgesinin verilmesinden önce ödemek koşuluyla, kalan lisans ücreti (artık 9 taksit miktarı değil; kalan ücretin tamamı üzerinden hesaplanan ücret) tutarında on yıl süreli banka teminat mektubu sunulmalıdır. Ayrıca, RTÜK’e sunulan teminat mektupları kuruluşun talebi halinde yeni bir teminat mektubuyla değiştirilebilecektir. Teminat mektupları, yayın lisansının verilmesinden itibaren 3 yılın doldurulması, sunulan teminat mektubunun kalan lisans ücreti tutarının tamamını karşılaması ve geçerlilik süresinin lisans süresinin bitim tarihine tekabül etmesi şartıyla değiştirilebilecektir. Kuruluşlar, değişimler arası en az 3 yıl süre bulunması, lisans süresinin bitim tarihine son 2 yıl kala değişim yapılmaması ve RTÜK’e vadesi geldiği halde ödenmemiş borcunun bulunmaması şartıyla en fazla 2 kez değişiklik talebinde bulunabilecektir.
• Koşullu erişim sağlayan internet yayın platform işletmecileri, artık yıllık net satışlarının binde beşini, izleyen yılın nisan ayı değil temmuz ayı sonuna kadar RTÜK’e ödemelidir.
• İnternet platform işletmecisi kuruluşlara, yayın iletim yetkilendirmeleri iptal edilinceye kadar yayın iletim yetkilendirme ücreti tahakkuk ettirilmeye devam edilecektir. RTÜK’e yapılan başvuru neticesinde yayın iletim yetkisi iptal edilen internet yayın platform işletmecisi kuruluşlardan alınmış olan internet yayın iletim yetkilendirme ücretleri, kuruluşların yazılı talepleri üzerine, RTÜK kararının tebliğ tarihinden itibaren kalan yayın iletim yetkilendirme süresi hesaplanmak suretiyle kendilerine kıst olarak iade edilecektir.

    iii.          İdari ve Mali Şartlar Değişiklik Yönetmeliği

• Platform işletmecisi, yayın lisansı ve yayın ortamı tanımları içerisine “internet” ibaresi eklenerek internet yayınlarının da ilgili süreçler kapsamında değerlendirileceği düzenlenmiştir.
• İnternet radyo ve televizyon yayın hizmeti sunmak amacıyla yayın lisans başvurusunda bulunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşların, ödenmiş sermaye miktarlarının en az 50.000 TL olması gerektiği belirlenmiştir.
• Şirket ortakları ile tüzel kişiliği idare ve temsile yetkili kişilerin ayrıca malvarlığı değerlerini aklama ve terörizmin finansmanı teşebbüs ya da iştirak suçlarından dolayı hüküm giymiş olmaması gerektiği düzenlenmiştir.
• Medya hizmet sağlayıcılar, yönetim kurulu kararında sorumlu müdür unvanına sahip olması kaydıyla, genel yayın yönetmeni veya benzeri unvan ve görevlerdeki kişileri sorumlu müdür olarak atayabilecektir.
• Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlar ile Platform ve Altyapı İşletmecilerinin Uymaları Gereken İdari ve Mali Şartlar Hakkında Yönetmelik’in Ek-1 olarak sunulan yayın lisans başvuru formu ve platform işletmecileri ve alt yapı işletmecileri için düzenlenen Ek-2 ve Ek-3’te yer alan formlar yerine RTÜK’ün resmi internet sitesinde yayımlanan formlar kullanılacaktır.
• Yayın lisans devirlerinde, devredilen yayın lisansına ilişkin ücretin taksitle ödendiği durumlarda, kalan lisans süresine tekabül eden lisans ücreti tutarında ve lisans süresi kadar nakdi teminatı veya teminat mektubu RTÜK’e sunulmalıdır.
• RTÜK tarafından uygulanan idari yaptırım kararı neticesinde yayın lisansı iptal edilen medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından kullanılmış olan logo ve çağrı işaretinin aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin tescili için yapılan başvurular reddedileceği belirtilmiştir.
• “Medya Hizmet Sağlayıcı Kimlik Bilgileri” başlıklı madde 19, “Bildirim ve Yayın Yükümlülüğü” başlığı ile değiştirilmiştir. Bu doğrultuda, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların künye, iletişim ve adres bilgileri ile kayıtlı elektronik posta adresini izleyici temsilcisinin adını ve iletişim bilgilerini RTÜK’e bildirmeleri ve kurumsal internet sitelerinde yayınlamaları zorunludur. Ayrıca, medya sağlayıcıların künye bilgileri şirket unvanı ve yayın lisans bilgilerinin ve yayın ortamlarının yanı sıra, sorumlu müdürün adını, soyadını ve iletişim bilgilerini, Ulusal Elektronik Tebligat Sisteminde yer alan tebligata elverişli elektronik tebligat adresini, yayın hizmetinin iletildiği platformlar ile kurumsal internet sitesi haricindeki internet yayın hizmetini sunduğu internet sitelerini de içermelidir. Belirtilen bilgilerin güncelliğinin sağlanması ve değişikliklere ilişkin alınan yönetim kurulu kararlarını RTÜK’e bildirilmesi yükümlülüğü de getirilmiştir.  6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’da (“Kanun”) düzenlenen idari yaptırımlar uygulanacaktır.

    iv.          Yıllık Kullanım Ücreti Değişiklik Yönetmeliği

• Medya hizmet sağlayıcı “Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenlenme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişi” olarak tanımlar maddesine eklenmiştir.
• “İzinsiz Kanal/Frekans veya Standart Dışı Verici Kullanan Kuruluşlara Uygulanacak Müeyyideler” başlıklı madde 10, “İzinsiz Yayın Faaliyeti ile Teknik Düzenleme İhlallerine Karşı Uygulanacak Müeyyideler” olarak değiştirilmiştir. Maddenin ilk fıkrası ise,  radyo ve televizyon kuruluşları, bir emisyon noktasından kullanımlarına verilen kanal ve frekansın kullanımını bırakarak başka bir kanal ve frekanstan yayın yapamayacağını düzenlemiştir.  Aksi halde, RTÜK tarafından kullanımlarına verilen kanal veya frekanstan yayınlarına devam etmeleri yönünde 15 gün süre verilerek uyarılacaktır. Ancak yapılan uyarıya rağmen söz konusu ihlalin giderilmediğinin tespit edilmesi hâlinde ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir.
• Radyo ve televizyon kuruluşlarının; kullanımlarına verilen kanal ve frekanslardan RTÜK tarafından belirlenen teknik düzenlemelere uygun olmayan yayın yapmaları,  yayın yaptıkları emisyon noktasını RTÜK’ten izinsiz olarak değiştirmeleri veya yayın verici sistemlerini RTÜK’ün belirlediği emisyon noktalarına taşımamaları, zinsiz olarak verici tesis etmeleri, hâllerinde radyo ve televizyon kuruluşları ilgili kuruluş vericisini teknik düzenlemelere uygun hale getirmesi, yayın verici sistemlerini RTÜK’ün belirlediği noktaya taşıması, izinsiz olarak tesis ettiği vericisini kapatması ve gerekli diğer teknik düzenlemeleri yapması konularında 15 gün süre verilerek uyarılır. Ancak yapılan uyarıya rağmen söz konusu ihlalin giderilmediğinin tespit edilmesi hâlinde ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir.
• Kanal ve frekans yıllık kullanım bedelinden indirim miktarı her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılmak suretiyle uygulanır.
• “Kanal/Frekans Kullanım Ücreti Kıst Hesaplaması” başlığı ile madde 11/A eklenmiştir. Eklenen madde ile, yayın hakkı verilmesi, iadesi veya iptali durumlarında kanal/frekans yıllık kullanım ücretleri, ilgili kanalın/frekansın medya hizmet sağlayıcı kuruluşun uhdesinde kaldığı süre esas alınarak belirleneceği düzenlenmiştir. Ayrıca, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara RTÜK tarafından belirli yerleşim alanlarından yayın hakkı verilmesi halinde, söz konusu kanal/frekansın, ilgili RTÜK kararının medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarca tebellüğ edildiği tarihte medya hizmet sağlayıcı kuruluşların uhdesine geçtiği kabul edilir. Kanal/frekans yıllık kullanım ücreti, söz konusu kanalın/frekansın medya hizmet sağlayıcı kuruluşun uhdesine geçtiği tarihten ilgili yılın sonuna kadar olan süre için hesaplanarak tahakkuk ettirilecektir. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların; yayın haklarının iadesi talebinin RTÜK tarafından kabul edildiğine veya yayın haklarının RTÜK tarafından iptal edildiğine dair yazılı bildirimleri tebellüğ ettiği tarihte ilgili kanal/frekans, RTÜK’ün uhdesine alınmış kabul edilecektir. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara yayın hakkının iptaline veya iadesine konu kanal ya da frekanslar için tahakkuk ettirilmiş olan kanal/frekans yıllık kullanım ücretinin söz konusu kanalın/frekansın RTÜK’ün uhdesine alındığı tarihten ilgili yılın sonuna kadar olan süre için hesaplanmış olan kısmı kuruluşun talebi halinde iptal edilecektir.

Uydu Yayın Değişiklik Yönetmeliği’ne bu linkten; Kablolu Yayın Değişiklik Yönetmeliği’ne bu linkten; İnternet Değişiklik Yönetmeliği’ne bu linkten; İdari ve Mali Şartlar Değişiklik Yönetmeliği’ne bu linkten; Yıllık Kullanım Ücreti Değişiklik Yönetmeliği’ne bu linkten ulaşabilirsiniz.