Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”), 17 Ocak 2026 tarihli ve 33140 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, 17 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Değişiklikler; amatör denizci belgesi (“ADB”) sistematiği, eğitim ve sınav süreçleri, özel teknelerin kullanım ve donatım esasları ile denetim ve idari yaptırım rejimi bakımından kapsamlı güncellemeler içermektedir.
Amatör Denizci Belgeleri (ADB 10 – ADB 24) Rejimi
Yeni düzenleme ile ADB sistemi, tekne boyuna göre iki ayrı belge türü altında toplanmıştır:
- ADB 10, tam boyu 10 metreye kadar (dâhil) olan özel teknelerin sevk ve idaresi için düzenlenmekte olup, belge alımı için 16 yaşından gün almış olmak yeterlidir.
- ADB 24 ise gövde boyu 24 metreye kadar (dâhil) olan özel tekneler bakımından zorunlu olup, bu belgeye başvurabilmek için en az 18 yaşında olmak ve en az 12 ay süreyle ADB 10 sahibi olmak şartı aranmaktadır.
Bu çerçevede, sahip olunan ADB’nin kullanılan teknenin boyu ile uyumlu olmaması hâli, doğrudan idari yaptırıma konu olabilecek bir durum olarak düzenlenmiştir.
Eğitim, Uygulama ve Sınav Süreci Netleştirildi
Değişiklik Yönetmeliği ile ADB alım süreci açık biçimde teorik eğitim + uygulama eğitimi + sınav olarak tanımlanmıştır.
Teorik eğitimler Amatör Denizci Bilgi Sistemi (“ADBS”) üzerinden çevrimiçi olarak tamamlanmakta; teorik eğitimi bitiren adayların 90 gün içinde İdare tarafından belirlenen uygulama eğitimine katılması zorunlu tutulmaktadır. Eğitimlerin tamamlanmasını takiben adaylar ADBS üzerinden çevrimiçi sınava girmekte; sınavda 100 üzerinden en az 70 puan alınması gerekmektedir.
Mevcut ADB Sahipleri İçin Geçiş Rejimi
Değişiklik Yönetmeliği, yürürlük tarihinden önce düzenlenmiş ADB’ler bakımından kazanılmış hakları koruyan, ancak süreye bağlı sonuçlar doğuran bir geçiş sistemi öngörmektedir.
Buna göre, mevcut ADB sahiplerinin, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl içinde ADB 24 teorik eğitimini tamamlayarak belgelerini yenilememeleri hâlinde, mevcut belgeleri ADB 10 belgesine denk kabul edilecektir.
Özel Teknelerin Kullanımı ve Yetkilendirme
Özel teknelerin üçüncü kişilere kullandırılması konusu yazılı ve resmî bir çerçeveye bağlanmıştır. Buna göre, eş ve çocuklar hariç olmak üzere, teknenin başkasına kullandırılabilmesi için noter veya liman başkanlığı onaylı yetki yazısı (EK-1) düzenlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, teknede seyir hâlinde bulunabilecek kişi sayısı bakımından, uygunluk beyanı bulunan teknelerde belgede yer alan kapasite esas alınmakta; uygunluk beyanı bulunmayan teknelerde ise her metre için bir kişi kuralı uygulanmakta ve bu sayı her hâlükârda on iki kişiyi geçememektedir.
Emniyet Donanımı ve Denetimler
Asgari emniyet teçhizatı yükümlülüğü korunmakla birlikte, bu yükümlülükler artık Yönetmeliğin eki olarak doğrudan düzenlenmiştir. EK-2’de sayılan emniyet donanımının teknede bulundurulmaması hâlinde, teknenin seyrine izin verilmemekte ve tekne sahibine metre bazlı idari para cezası uygulanmaktadır.
ADB’nin İbrazına İlişkin Düzenleme
ADB bakımından fiziki belge taşıma zorunluluğu fiilen kaldırılmış; e-Devlet üzerinden alınan, kare kodlu çıktı, denetimlerde ADB yerine geçer hâle getirilmiştir.
İdari Yaptırımların Ağırlığı Artırıldı
Yönetmelik ile idari yaptırımlar, özellikle ticari kullanım yasağı, yetkisiz kullanım, alkollü seyir ve emniyeti tehlikeye atan davranışlar bakımından önemli ölçüde ağırlaştırılmıştır. Bu kapsamda, tekne boyu üzerinden metre başına hesaplanan para cezaları ile belge askıya alma yaptırımları birlikte öngörülmüştür:
- Belge–tekne uyumsuzluğuna ilişkin ihlaller:
Belge olmaksızın özel tekne kullanılması, askıda olan belgeyle seyir yapılması veya sahip olunan belgenin izin verdiği tekne boyunun üzerinde bir teknenin sevk ve idaresi, her biri müstakil ihlal olarak tanımlanmış ve tekne tam boyu esas alınarak metre bazlı idari para cezasına bağlanmıştır.
- Belgenin askıya alınması ve iptali.
Sağlık şartlarının kaybedilmesi, alkollü seyir, hız sınırlarının aşılması veya seyir emniyetini tehlikeye düşüren kullanım gibi durumlarda belge geçici olarak askıya alınabilmektedir. Askıya alma sebebinin ortadan kalkması hâlinde belge yeniden geçerlilik kazanmaktadır. Belgenin iptali hâlinde ise yeniden belge alımı eğitim ve sınav şartına bağlanmıştır.
Yabancı Ülkeler Tarafından Düzenlenen Belgeler
Yönetmelik, yabancı idareler tarafından düzenlenmiş özel tekne kullanım belgelerinin mütekabiliyet esasına göre kabul edilebileceğini düzenlemektedir. Bu kapsamda, söz konusu belgelerin denkliğine ilişkin değerlendirme İdare tarafından yapılmakta; liman başkanlıklarına, belgenin geçerliliği veya gerçekliği konusunda şüphe doğması hâlinde doğrulama talep etme yetkisi tanınmaktadır. Doğrulama sağlanana kadar belgeye bağlı kullanım hakları askıya alınabilmektedir.
Sonuç
Değişiklik Yönetmeliği, amatör denizcilik faaliyetlerinin çerçevesini kökten değiştirmekten ziyade, mevcut kuralları daha net, dijital ve yaptırımla desteklenmiş bir yapıya kavuşturmaktadır. Kurallara uygun şekilde faaliyet gösteren amatör denizciler açısından günlük uygulama büyük ölçüde korunmakla birlikte, belge türü–tekne uyumu, yetkilendirme ve emniyet donanımı konularında uyum yükümlülüğü belirgin şekilde artmıştır.
Değişiklik Yönetmeliğine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
