Sermaye Piyasası Kurulu Teşkilat Yönetmeliği (“Teşkilat Yönetmeliği”) ile Sermaye Piyasası Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (“Çalışma Esasları Yönetmeliği”), 19 Kasım 2025 tarih ve 33082 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Ayrıca, Teşkilat Yönetmeliği uyarınca 26 Nisan 1982 tarihli ve 8/4644 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sermaye Piyasası Kurulu Teşkilat, Görev ve Çalışma Esasları Yönetmeliği (“Mülga Yönetmelik”) yürürlükten kaldırılmıştır.
1. Genel Değerlendirme
Sermaye Piyasası Kurulu’nun (“Kurul”) yıllar içinde gelişen uygulamalarıyla uyumsuz hale gelen Mülga Yönetmelik, Teşkilat Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmış ve Kurul’un mevcut çalışmaları ve günümüz ihtiyaçları göz önünde bulundurularak Teşkilat Yönetmeliği ve Çalışma Esasları Yönetmeliği yayımlanmıştır.
Bu kapsamda, Mülga Yönetmelik kapsamında düzenlenmese de Kurul’un mevcut uygulamaları arasında yer alan Elektronik Belge Yönetim Sistemi (“EBYS”), E-Başvuru Sistemi ve elektronik tebligat usullerine ilişkin mevzuattaki eksiklikler giderilmiştir.
Bununla birlikte, Teşkilat Yönetmeliği uyarınca, Finansal Teknolojiler Daire Başkanlığı, Katılım Finansmanı Dairesi Başkanlığı, Yatırım Fonları Dairesi Başkanlığı, Yatırım Ortaklıkları Dairesi Başkanlığı ve Bağımsız Denetim ve Değerleme Faaliyetleri Dairesi Başkanlığı gibi yeni birimler kurulmuş, Kurul’un teşkilat yapısı mevcut düzenlemelere uyumlu hale getirilmiştir.
Teşkilat Yönetmeliği ve Çalışma Esasları Yönetmeliği’ne ilişkin detaylı açıklamalarımızı aşağıda sunmaktayız.
2. Teşkilat Yapısındaki Değişiklikler
Mülga Yönetmelik kapsamında düzenlenmeyen birimler Teşkilat Yönetmeliği kapsamında organizasyon yapısına dahil edilmiştir.
Kurulan yeni birimlerden olan Finansal Teknolojiler Dairesi Başkanlığı, kripto varlıkların satış/dağıtım ve ihraç başvurular ile birlikte sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracına ilişkin başvuruları inceleyip sonuçlandıracaktır. Ayrıca, önceden Aracılık Faaliyetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin hususlar da artık bu birim tarafından yürütülecektir. Bununla birlikte, gelişen teknoloji ile ortaya çıkan yeni finansal araçlar Finansal Teknolojiler Dairesi Başkanlığı tarafından sermaye piyasalarına kazandırılacaktır. Bu sayede, Kurul’un gelişen teknolojilere hızlı bir şekilde uyum sağlaması mümkün hale gelecektir.
Buna göre, yeni oluşturulan diğer birimler ise aşağıda listelenmiştir:
- Finansal Teknolojiler Dairesi Başkanlığı,
- Katılım Finansmanı Dairesi Başkanlığı,
- Uluslararası İlişkiler ve Sürdürülebilirlik Dairesi Başkanlığı,
- Yatırım Fonları Dairesi Başkanlığı,
- Yatırım Ortaklıkları Dairesi Başkanlığı,
- Bağımsız Denetim ve Değerleme Faaliyetleri Dairesi Başkanlığı,
- Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı,
- Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı.
3. Elektronik Başvuru ve Yazışma Usulleri
Kurul’un yıllar içerisinde geliştirdiği uygulamalar gelişen teknolojiye uyum sağlasa da 1982 yılında yayımlanan Mülga Yönetmelik’te söz konusu uygulamalara ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktaydı. Bu eksiklik, Çalışma Esasları Yönetmeliği kapsamında giderilmiş olup Kurul’un EBYS, E-Başvuru Sistemi ve elektronik tebligat usullerine ilişkin mevcut uygulamaları ilgili mevzuata dahil edilmiştir.
Buna göre, bilgi edinme başvuruları, E-Başvuru Sistemi ve gizli evraka ilişkin istisnai haller hariç olmak üzere, Kurul’a gelen ve Kurul’dan giden her türlü evrak kaydının ve bu evraka ilişkin bütün işlemlerin EBYS üzerinden gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
Ayrıca, mahkeme ve savcılıkların resmi yazışmaları ve dilekçe hakkı kapsamındaki görüş, ihbar, şikayet ve benzeri nitelikteki başvurular hariç olmak üzere, Kurul’a yapılan başvuruların E-Başvuru Sistemi üzerinden yapılıp ve sonuçlandırılacağı belirtilmiştir.
Buna göre, gelen ve giden evrakın kayıtları EBYS ve E-Başvuru Sistemi üzerinden işin durumuna göre güncellenerek izlenecektir.
4. Başvuruların İncelenmesi
Mülga Yönetmelik ile uyumlu olarak Çalışma Esasları Yönetmeliği kapsamında da Kurul’a yapılan başvuruların önce usul yönünden ön incelemeye tabi tutulacağı, eksiklik tespit edilirse başvuru sahibine bildirilerek tamamlanması için süre verilebileceği ve eksikliğin giderilmemesi hâlinde dosyanın işlemden kaldırılabileceği düzenlenmiştir. Ön incelemenin olumlu sonuçlanması durumunda ise başvuru esas yönünden değerlendirilecektir.
5. Yerinde İnceleme ve Denetim
Çalışma Esasları Yönetmeliği kapsamında yerinde inceleme ve denetim faaliyetleri, oluşturulan yıllık programlar doğrultusunda Kurul Başkanı tarafından yürütülür ve ilgili görevler kural olarak en az 2 meslek personeli tarafından yerine getirilir. Gerekli hallerde dışarıdan teknik destek veya danışmanlık hizmeti de alınabilecektir.
6. Raporlama Esasları
Mülga Yönetmelik’te yalnızca dört rapor türü bulunurken (İşlem, Denetim, Etüt-Araştırma ve Soruşturma Raporları), Çalışma Esasları Yönetmeliği’nde raporlama esasları köklü biçimde yenilenmiş, rapor türleri beş ayrı kategoriye (İnceleme, Denetim, Araştırma ve Sermaye Piyasası, Soruşturma ve İç Denetim Raporları) ayrılarak kapsamları ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır.
Bunun yanında, raporlarla birlikte taslak öneri yazılarının hazırlanacağı düzenlenmiş olup, bu öneri yazılarının asgari olarak: (a) ilgili başvurunun/incelemenin konusu, (b) rapor veya meslek personeli yazısındaki sonuç ve gerekçeler, (c) daire yönetiminin uygun gördüğü veya görmediği hususlar ile (d) gerekiyorsa Kurul kararına dayanak oluşturabilecek somut önerileri içermesi zorunlu kılınmıştır.
Ayrıca, raporların EBYS’ye yüklenmesi, eklerin elektronik ortamda tutulması ve öneri yazılarıyla Kurul’a iletilmesi gibi süreçler açık şekilde düzenlenmiş, biçim, içerik ve rapor dili bakımından ayrıntılı standartlar belirtilmiştir.
7. Temsilcilikler
Mülga Yönetmelik kapsamında yalnızca Kurul’un İstanbul temsilciliğine ilişkin düzenlemeler bulunurken, Teşkilat Yönetmeliği uyarınca Kurul’un görev alanının yoğunlaştığı en fazla 3 ilde temsilcilik açılabileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, Cumhurbaşkanı kararıyla sermaye piyasaları açısından yakın ilişkide olunan ülkelerde de temsilcilik açılabilecektir.
8. Sorumluluk
Mülga Yönetmelik ile uyumlu olarak, Teşkilat Yönetmeliği’nde de Kurul personelinin ve ilgili amirlerinin görevlerin yerine getirilmesinde, iş gereklerine, çalışma esaslarına, gizlilik ilkelerine, mevzuata ve verimlilik ölçülerine aykırı hareket ve kararları ile kasıt, hata ve ihmallerinden meydana gelen olumsuz sonuçlardan sorumlu olduğu düzenlenmektedir. Ayrıca, Kurul personeli, Kurul’a verdiği zararları ilgili mevzuat uyarınca tazminle yükümlüdür
9. Yasaklar
Çalışma Esasları Yönetmeliği uyarınca Kurul personeli ancak Kurul Başkanı’nın açık görevlendirmesi veya izniyle inceleme, denetim, araştırma ve soruşturma yapabilir ve bu kapsamdaki bilgi taleplerinde bulunabilir.
Ayrıca, üçüncü kişilerin başvurularına ilişkin olarak Kurul’da gerçekleştirilecek toplantı ve görüşmelerden önce Kurul Başkanlığı’na yazılı bildirim yapılması zorunludur.
10. Sır Saklama Yükümlülüğü
Kurul Başkanı, üyeler, Kurul personeli ile dışarıdan hizmet alınan kişi ve kuruluşların görevleri sırasında edindikleri sırları açıklamaları veya kendi yararlarına kullanmaları yasaklanmış olup inceleme ve denetimler kapsamında elde edilen tüm bilgi ve belgelerin korunması zorunlu kılınmıştır. Sır saklama yükümlülüğü ilgili Kurul personelinin görevi sona erdikten sonra da devam edecektir.
11. Sonuç
Teşkilat Yönetmeliği ve Çalışma Esasları Yönetmeliği ile Kurul’un hem organizasyon yapısı hem de işleyiş süreçleri günümüz ihtiyaçlarıyla uyumlu, daha şeffaf, dijital ve sistematik bir yapıya kavuşturulmuştur.
Mülga Yönetmelik’te bulunmayan elektronik başvuru ve yazışma süreçleri mevzuata dahil edilmiş, yeni uzmanlık daireleri oluşturularak Kurul’un teknik kapasitesi güçlendirilmiş ve raporlama, denetim ile başvuru süreçleri ayrıntılı standartlara bağlanmıştır.
Teşkilat Yönetmeliği’ne buradan, Çalışma Esasları Yönetmeliği’ne ise buradan ulaşabilirsiniz.
