Rekabet Kurulunun (“Kurul”) abonelik temelli isteğe bağlı video platformları hakkında başlatmış olduğu soruşturma taahhüt usulüyle sonuçlandırılmıştır.
Karar, özellikle (i) münhasırlık uygulamalarını yalnızca içerik ve lisans piyasası açısından değil, oyuncu, yönetmen ve senarist gibi yetenek kadrosu boyutuyla da ele alması, (ii) yapımcıların devlet teşviklerine başvurması ve bu teşviklerden faydalanması süreçleri üzerindeki kısıtlamaları kaldırması, (iii) taahhütlerin, içeriklerle bağlantılı özgün ve ticari müzik eserleri haklarını da kapsayacak şekilde düzenlenerek yan pazarların da gözetilmesi ve (iv) yapımcı, kast direktörü ve menajer gibi temel rollerin aynı kişi veya ekonomik bütünlük bünyesinde birleştirilmesinin taahhütler aracılığıyla önlenmesi bakımından dikkat çekicidir. Keyifli okumalar dileriz.
Kurul, Türkiye’de abonelik temelli isteğe bağlı video yayını hizmeti sunan
- Netflix, Inc., Los Gatos Turkey Yayın Hizmetleri AŞ, Los Gatos Turkey Medya Eğlence Ltd. Şti. ve Los Gatos Turkey Yönetim Destek Hizmetleri Ltd. Şti. teşebbüslerinden oluşan ekonomik bütünlük (“Netflix”),
- The Walt Disney Company Medya Eğlence ve Ticaret Ltd. Şti. ve Disney XD Televizyon Yayıncılık AŞ teşebbüslerinden oluşan ekonomik bütünlük (“Disney+”),
- Exxen Dijital Yayıncılık AŞ (“Exxen”),
- BluTV İletişim ve Dijital Yayın Hizmetleri AŞ (“BluTV”),
- com Sales, Inc, Amazon.com Services LLC, Amazon Seller Services Private Limited, Amazon Digital UK Limited, Amazon Turkey Perakende Hizmetleri Ltd. Şti ve Amazon Turkey Video Dijital Yayıncılık AŞ teşebbüslerinden oluşan ekonomik bütünlük (“Amazon”), ve
- Gain Medya AŞ (“Gain”)
hakkında başlatmış olduğu önaraştırma[1] kapsamında dizi, film ve belgesel gibi kreatif yapım içeriklerini izleyicilere ulaştıran platformların faaliyetleri ile yapımcı, oyuncu, yönetmen ve senarist gibi sektör aktörleriyle kurdukları sözleşmesel ilişkilerin pazardaki rekabeti etkileyip etkilemediği incelenmiştir.
Önaraştırma sonucunda, sektörde yaygın biçimde uygulanan ve hem yetenek kadrosunu hem de içerik lisanslamayı kapsayan kapsamlı ve uzun dönemli münhasırlık anlaşmalarının rekabet karşıtı endişelere yol açabileceği şüphesiyle Kurul, söz konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına karar vermiştir.[2]
Soruşturma kapsamında temel olarak iki rekabetçi endişe ele alınmıştır:
- Netflix’in yapımcı, dağıtıcı ve telif hakkı sahiplerine yönelik münhasırlık koşulları ileri sürmesi, oyuncu, yönetmen ve senarist gibi yetenek kadrosuyla münhasır sözleşmeler akdetmesi, Türkiye’deki yapımcılar ile yetenek kadrosu arasında ayrımcı davranışlarda bulunması ve platformda kendi orijinal yapımlarını bağımsız yapımcıların yapımları aleyhine kayırması iddialarını içeren 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (“4054 sayılı Kanun”) 6. maddesine ilişkin endişeler ve
- Tüm tarafların içerik sağlayıcıları ve yetenek kadrosuyla akdettikleri münhasır anlaşmalar ve diğer rekabeti kısıtlayıcı uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerine ilişkin endişeler.
Soruşturma, tarafların sundukları taahhütlerin Kurul tarafından kabul edilerek bağlayıcı kılınmasıyla sonuçlandırılmıştır.[3]
Netflix’in sunduğu başlıca taahhütler aşağıdaki şekilde özetlenebilecektir:
- Beş yıl süreyle Netflix markalı Türk içeriklerinin belirli bir oranının daha önce Netflix ile çalışmamış yapım şirketleriyle hayata geçirilmesi,
- Üç yıl süreyle her takvim yılında en az bir sunum günü düzenlenmesi ve bu etkinliklerde daha önce Netflix ile çalışmamış katılımcıların sunum yapmasına imkân tanınması,
- Proje başvurularının en geç 120 gün içinde değerlendirilerek değerlendirme sonuçlarının gerekçeli ve yazılı olarak başvuru sahiplerine bildirilmesi,
- Markalı Türk filmleri ve dizileri için münhasırlık sürelerinin kısaltılması; yapımcılara yurt dışı dağıtım gelirinden pay alma ve bölüm başı bonus gibi ek imkânların tanınması,
- İçeriklerle bağlantılı olarak kullanılan özgün ve ticari müzik eserlerinin haklarının da taahhütlerle belirlenen münhasırlık süreleri ile kısıtlı olarak devralınması ya da lisanslanması,
- Oyuncu, yönetmen ve senarist gibi yetenek kadrosuyla münhasırlık sözleşmesi yapılmaması,
- Yapımcıların devlet teşviklerine başvurması sürecinde herhangi bir kısıtlama getirilmemesi,
- Türk yapımcılar veya dağıtıcılarla rekabet etmeme yükümlülüğü içeren ya da yapımcının tüm içerikleri üzerinde münhasırlık hakkı tanıyan anlaşmalar yapılmaması,
- Markalı Türk içeriklerinin üretim sürecinde yapımcı, kast direktörü ve menajer gibi rollerin birbirinden ayrıştırılması ve bu rollerin aynı kişi veya ekonomik bütünlük bünyesinde bulunan kişiler tarafından üstlenilmemesine yönelik düzenlemelerin yapımcı kılavuzuna eklenmesi.
Disney+, BluTV, Amazon, Exxen ve Gain’in tarafından sunulan taahhütler ise aşağıdaki şekilde özetlenebilecektir:
- Markalı ve markasız içeriklere ilişkin münhasırlık sürelerinin azami sürelerle sınırlandırılması; yapımcılara gelir paylaşımı ve maliyet geri ödemesi gibi mekanizmalar aracılığıyla münhasırlık sürelerini kısaltma imkânı tanınması,
- Yetenek kadrosuyla doğrudan ya da dolaylı olarak münhasırlık hükmü içeren sözleşme akdedilmemesi ve fiilen aynı etkiyi yaratacak uygulamalarda bulunmamaları hususlarında gerekli dikkat ve özenin gösterileceği; bu kapsamda kast direktörü, yapımcı ve menajerlik rollerinin aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunan kişiler/şirketler uhdesinde belirlenmemesi hususunda da yapımcılara bildirimde bulunulacağı,
- Türkiye’de yerleşik yapımcılar veya dağıtıcılarla rekabet etmeme yükümlülüğü içeren veya tüm içerikler üzerinde münhasırlık tanıyan anlaşmalardan kaçınılması.
[1] Kurul’un 16.01.2025 tarihli ve 25-02/55-M sayılı kararı.
[2] Kurul’un 27.02.2025 tarihli ve 25-08/185-M sayılı kararı.
[3] Kurul’un 30.04.2026 tarihli ve 26-16/498-181 sayılı kararı.
