Yazma ve Nadir Basma Eserlerin Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik Yayımlandı

Yazma ve Nadir Basma Eserlerin Tespit ve Tescili Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik“), 5 Eylül 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik ile gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan yazma ve nadir basma eserlerin tespit, tescil ve yazma eser kütüphanelerine alınması hakkında usul ve esaslar belirlenmiştir.

Yazma eserler, elle yazılan ve sanatsal, tarihsel ya da içerik değeri haiz eserlerdir. Nadir basma eserler ise, 01.11.1928 tarihli Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce basılmış olan yayınlar ile başka dilde yazılan kitaplar olarak tanımlanmıştır.

Yönetmelik ile yazma ve nadir basılı eserlere ilişkin yapılan önemli düzenlemeler özetle aşağıdaki gibidir:

• Teslim edilen eserlerin, tescile tabi yazma ya da nadir basma eser olup olmadığını tespit etmek için eser tescil komisyonu kurulacaktır.
• Eser tescil komisyonu kararına, bu karara katılmayan üye ve tescil talebinde bulunan tarafından otuz gün içinde itirazda bulunulması mümkündür. İtiraz, kurulacak bir üst komisyon tarafından incelenecektir.
• Tescil edilen her bir eserin dijital kopyası hazırlanarak arşivde saklanacaktır. Dijitalleştirilen eserler, eser sahibinin izni alınarak, yazma eserler veri tabanına eklenecektir.
• İlgili birimleri yanıltmak amacıyla sahte eser getirdiği tespit edilenler hakkında suç duyurusunda bulunulur.
• Tescil edilmek üzere getirilen eserlerden, kütüphane koleksiyonlarını tamamlayıcı nitelikte olduğu tespit edilenler, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı tarafından satın alınır veya bağış olarak kabul edilir.
• Yazma ve nadir basma eserlerden kütüphanelere alınması gerekli görülmeyenler ile bu nitelikte olup da sahiplerince satılmak istenmeyen eserler iade edilir. Ancak eser sahibi kontrole tabidir ve en az üç yılda bir eserin kendisinde bulunduğuna dair bildirimde bulunmalıdır.
• Koleksiyonculuk yapan gerçek ve tüzel kişiler, yazma eserlerden oluşan koleksiyonlarını tescil ettirmek zorundadırlar.
• Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler satacakları eşya ve terekeler arasında bulunan veya yapacakları müzayedelerdeki satışlara konu olan yazma ve nadir basma eserler ile koleksiyonları, önce ilgili haber vermeye ve göstermeye mecburdurlar. Tescili zorunlu olan eserler, bu kapsamda tescil edilecektir.

Yönetmelik tam metnine bu bağlantıdan erişebilirsiniz.