İş hukuku kapsamında, iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabuluculuğa başvurmak zorundadır. İşbu zorunluluk, iş mahkemesinde dava açılabilmesi için bir dava şartı niteliğindedir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin 15. Fıkrası (“Madde”) asıl işveren–alt işveren ilişkisinin bulunduğu durumlarda işçinin arabuluculuğa başvurusunu hem asıl işverene hem de alt işverene karşı yapmasını gerektirmekteydi. Ancak Anayasa Mahkemesi, 3 Haziran 2025 tarihli kararıyla söz konusu düzenlemeyi iptal etti.
Madde’nin amacı, asıl işveren–alt işveren ilişkisinin geçersiz veya muvazaalı olduğu durumlarda davada olası taraf sıfatı sorununu engellemek ve asıl işveren ile alt işverenin arabuluculuk sürecine birlikte katılmalarını sağlamaktı. Anayasa Mahkemesi, işe iade taleplerinde arabuluculuk sürecinin temel amacının taraflar arasındaki uzlaşmayı kolaylaştırmak olduğunu; ancak düzenlemenin bu süreci zorlaştırarak işlevsiz hale getirdiğini ifade etti.
Yapılan incelemede Anayasa Mahkemesi Madde’nin işçiye aşırı bir külfet yüklediği ve Anayasa’nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını orantısız biçimde sınırlandırdığı sonucuna vardı. Mahkeme, işçinin çoğu durumda asıl işveren–alt işveren ilişkisinin varlığını veya kapsamını önceden bilemeyeceğini, bu nedenle birlikte başvuru zorunluluğunun işçinin hakkını kullanmasını zorlaştırdığını belirtti.
Anayasa Mahkemesi ayrıca, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının temel haklara ölçüsüz biçimde müdahale edemeyeceğini vurguladı. İlgili düzenlemede ise kuralın amacındaki kamusal yarar ile işçinin mahkemeye erişim hakkından yararlanmasındaki bireysel yarar arasında makul bir dengenin kurulmadığına, bu sebeple ölçülülük ilkesinin ihlal edildiğine karar verdi.
Kararın tam metnine bu bağlantıdan erişebilirsiniz.
