Enerji ve çevresel piyasalarda piyasa bozucu davranışları önlemeyi ve şeffaflığı güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir düzenleme yürürlüğe giriyor.
Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”); dâhilî bilgilerin açıklanması, piyasa manipülasyonu, idarî yaptırımlar ve gözetim sorumluluklarına ilişkin yeni kurallar getirmektedir. Yönetmelik, 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup 1 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Yönetmelik; vadeli elektrik, gün öncesi, gün içi, dengeleme güç, yan hizmetler, vadeli ve spot doğal gaz, emisyon ticaret sistemi ve organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasalarını kapsamaktadır. Bu piyasalarda toptan satış amacıyla yapılan ikili anlaşmalar da kapsam dâhilindedir. Borsa İstanbul tarafından işletilen vadeli işlem ve opsiyon piyasasındaki sözleşmeler ile nihaî tüketicilerle yapılan ikili anlaşmalar ise kapsam dışında bırakılmıştır.
Yönetmelik’in getirdiği önemli yenilikler ve öne çıkan düzenlemeler aşağıda özetlenmektedir:
- Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (“EPİAŞ“), dâhilî bilgilerin kamuya açıklanması ve bilgi asimetrisinin önlenmesi amacıyla merkezi bir veri platformu niteliğinde “Dahili Bilgi Platformu”nu işletecektir.
Ayrıca, EPİAŞ, dâhilî bilgi dışındaki fiyat, hacim ve benzeri genel piyasa verileri için “Şeffaflık Platformu” işletecektir.
- Piyasa katılımcıları dâhilî bilgi niteliğindeki verileri gecikmeksizin açıklamakla yükümlüdür.
- Yönetmelik, dâhilî bilgi suistimali ve piyasa manipülasyonu olmak üzere iki tür piyasa bozucu davranış tanımlamaktadır.
Dâhilî bilgiyi kullanarak işlem yapma, teklif verme, bilgiyi ifşa etme veya tavsiye yoluyla yönlendirme gibi fiiller dâhilî bilgi suistimali sayılmıştır.
Arz, talep veya fiyat hakkında yanıltıcı işaret verme ya da fiyatı yapay seviyeye taşıma gibi fiiller ise piyasa manipülasyonu kapsamında değerlendirilmiştir.
- Piyasa katılımcıları dâhilî bilgiyi tespit etmek, işlemek ve zamanında açıklamakla yükümlüdür.
Şüpheli hususları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna (“Kurum“) ve ilgili piyasa işletmecisine ivedilikle bildirmeleri gerekmektedir.
- Piyasa işletmecileri ise bünyelerinde piyasa gözetim birimi kuracak, şüpheli durumları Kurum’a bildirecek ve Kurum’un ihtiyaç duyduğu verilere sürekli ve gerçek zamanlı erişim sağlayacaktır.
- Yönetmelik’te, ihlalin türüne göre 2.509.800 TL’ye veya 25.098.000 TL’ye kadar idarî para cezası öngörülmüştür.
Menfaat temini veya zarar doğması hâlinde ceza, menfaat ya da zararın iki katından az olamayacaktır. Girişim aşamasında kalan fiillerde cezanın yarısına kadar uygulanabilecektir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenecektir.
- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu acele hâllerde ilgili piyasa işletmecisi- ilave teminat isteme, alacaklara bloke koyma, işlem ve teklifi askıya alma veya iptal etme ve geçici işlem yasağı dâhil çeşitli tedbirler alabilecektir.
Kurum ayrıca piyasa bozucu davranışlar ve dâhilî bilgilere ilişkin piyasa katılımcılarına yol gösterici bir rehber hazırlayıp yayımlayacaktır.
Yönetmelik’in tam metnine bu bağlantıdan erişebilirsiniz.
