Anayasa Mahkemesi (“AYM“), 26 Şubat 2026 tarihli ve 2026/49 Esas, 2026/48 Karar sayılı kararı ile (“Karar“), 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (“HMK“) 362. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendini, istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hâli yönünden Anayasa’ya aykırı bularak oybirliğiyle iptal etmiştir. Karar, 21 Mayıs 2026 tarihli ve 33260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
HMK’nın 362. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca, bölge adliye mahkemelerince parasal sınırı aşmayan davalarda verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamamaktadır.
Bu sınır, HMK’nın Ek 1. Maddesi uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanmaktadır. İşbu sınır, 1 Ocak 2026 itibarıyla 682.000 TL olarak uygulanmaktadır.
Dava, idarenin mecburi hizmet ile orantılı yetiştirme bedeli talebine karşı açılan menfi tespit davasının istinaf incelemesinde itiraz konusu kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’nin başvurusu üzerine görülmüştür.
Başvuru kararında, istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hâlinde bölge adliye mahkemesinin kararının, ilk derece mahkemesi kararından farklı biçimde ilk kez verilen bir karar niteliği taşıdığı; ancak bu kararın kural gereğince kesin olduğu ve söz konusu durumun adil yargılanma hakkı kapsamında hükmün denetlenmesi imkânını ortadan kaldırdığı ileri sürülmüştür.
AYM, itiraz konusu düzenlemenin Yargıtay’ın iş yükünün azaltılması ve davaların makul sürede sonuçlandırılması gibi meşru amaçlara hizmet ettiğini kabul etmiştir. Ancak istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hâlinde bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesinden farklı, ilk kez verilen esasa ilişkin bir karar ortaya çıktığını; bu kararın temyiz denetimine kapatılmasının hükmün denetlenmesini talep etme hakkına ölçüsüz bir müdahale oluşturduğunu vurgulamıştır.
AYM, itiraz konusu kuralı, daha önce verdiği ve benzer bir düzenlemeyi iptal eden emsal kararı çerçevesinde incelemiştir. AYM, 27 Mart 2025 tarihli ve 2024/189 E., 2025/83 K. sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin (6) numaralı fıkrasının bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararlarının kesin olduğunu hükme bağlayan birinci cümlesini, istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hâli yönünden incelemiş ve Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etmişti.
Sonuç olarak, AYM, itiraz konusu HMK kuralını emsal karardan farklı biçimde değerlendirmeyi gerektirecek herhangi bir neden görmeyerek kuralın, istinaf başvurusunun kısmen veya tümden kabulü hâli yönünden Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırı olduğuna ve iptaline oybirliğiyle hükmetmiştir.
Karar’ın, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8. maddesi kapsamındaki davalara herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Söz konusu madde uyarınca, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi kapsamında açılan fesih bildirimine itiraz davalarında (işe iade davalarında); toplu iş sözleşmesi veya işyeri düzenlemeleri uyarınca işçiye verilen disiplin cezalarının iptali için açılan davalarda ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmeleri Kanunu’nun muhtelif hükümleri kapsamında ikame edilen davalarda bölge adliye mahkemesince verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaması, HMK’dan bağımsız olarak ayrı bir kanun hükmüyle düzenlenmiştir. Dolayısıyla işe iade davaları bakımından temyiz yolu, Karar sonrasında da kapalı kalmaya devam etmektedir.
Kararın tam metnine bu bağlantıdan erişebilirsiniz.
