Asma Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği (“Yönetmelik”), 28 Nisan 2026 tarihli ve 33237 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, 3 Temmuz 2009 tarihli önceki Yönetmeliği yürürlükten kaldırarak asma fidanı ve üretim materyallerinin sertifikasyon sistemi kapsamında üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esasları güncellemektedir.
Yönetmelik ile asma fidanı ve üretim materyallerinin ismine doğru, kaliteli ve sağlıklı şekilde üretilmesi ve pazarlanması amaçlanmaktadır. Bilimsel araştırma, genetik çeşitliliğin korunması ve üreticinin kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik üretimler ise kapsam dışında bırakılmıştır.
Düzenleme, asma fidanı ve üretim materyalleri için asgari kalite ve bitki sağlığı standartlarını belirlemektedir. Fidanların belirli fiziksel özellikleri taşıması ve zararlı organizmalardan ari olması şartı getirilmektedir. Zararlı organizmalara ilişkin kontrol usul ve esaslarının Bakanlık tarafından belirleneceği ifade edilmektedir.
Damızlık ünitelerin kurulumu ve işletilmesine ilişkin ayrıntılı hükümler de Yönetmelik kapsamında yer almaktadır. Her bir damızlık ünitesi için yetkilendirme, belgelendirme, kontrol ve raporlama süreçleri ayrı ayrı düzenlenmektedir. Damızlık bitkilerin plakalandırılması, kayıt altına alınması ve ilgili kurumlara bildirilmesi zorunlu tutulmaktadır. Ayrıca ithal edilen üretim materyallerinin damızlık ünitelerde kullanılabilmesine imkân tanınmakta ve yabancı dildeki belgelerin onaylı tercümelerinin sunulması zorunlu tutulmaktadır.
Devamla, Yönetmelik kapsamında sertifikasyon sistemi ayrıntılı şekilde yapılandırılmaktadır. Bu kapsamda damızlık üniteler (bir, iki ve üç no.lu üniteler) üzerinden çok kademeli bir üretim ve sertifikasyon sistemi öngörülüyor. Bununla birlikte Yönetmelik kapsamında “ön temel”, “temel”, “sertifikalı” ve “standart” üretim materyalleri tanımlanarak bu kademelere göre üretim ve sınıflandırma esasları belirlenmektedir. Üretimde kullanılan çeşitlerin resmi listeye kayıtlı olması ve üretim süreçlerinin kayıt altına alınması gerektiği de Yönetmelik kapsamında düzenlenmektedir.
Yönetmelik, beyan ve kontrol süreçlerini de ayrıntılı bir şekilde düzenlemekte ve üreticileri belirli dönemlerde üretim beyannamesi vermekle yükümlü kılmaktadır. Parsel kontrollerinin yetkili kontrolörler tarafından gerçekleştirileceği ve bu kontroller sonucunda Parsel Kontrol Raporu düzenleneceği de belirtilmektedir. Sertifikasyon işlemlerinde Parsel Kontrol Raporu’nun esas alınacağı da belirtilmektedir. Etiketlerde karekod bulunması zorunlu tutuluyor ve sertifika sınıfına göre renk kodlaması öngörülmektedir. Bu kapsamda ön temel üretimlerde “beyaz üzeri mor kuşaklı”, temel üretimlerde “beyaz”, sertifikalı üretimlerde “mavi” ve standart üretimlerde “sarı” renk kullanılacağı düzenlenmektedir. Ayrıca etiketsiz ürünlerin satışına izin verilmemekte ve pazarlama faaliyetlerinin yalnızca yetkilendirilmiş üretici ve bayiler tarafından yürütülmesi gerektiği düzenlenmektedir.
Denetim ve itiraz mekanizmaları da güncellenmiştir. Denetimler Bakanlık tarafından oluşturulan komisyonlar aracılığıyla yapılmakta ve denetim sonucunda Parsel Kontrol Denetim Raporu düzenlenmektedir. Üreticilerin söz konusu raporlara karşı on beş iş günü içerisinde itiraz hakkı bulunmakta olup, nihai değerlendirme Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilmektedir.
Son olarak Yönetmelik, geçiş hükümleri de içermektedir. Bilgi sistemleri kurulana kadar başvuruların fiziki olarak yapılması öngörülmekte ve etiketlerde yer alacak karekod sistemine ilişkin düzenlemelerin iki yıl içinde tamamlanması gerektiği belirtilmektedir.
Yönetmeliğin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
