28 Nisan 2026 tarihli ve 33237 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Meyve Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği (“Yönetmelik”) ile meyve türlerine ait fidan ve üretim materyallerinin sertifikasyon sistemi dâhilinde üretilmesi ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Yönetmelik ile meyve fidanı ve üretim materyallerinin, ismine doğru, kaliteli ve sağlıklı biçimde üretilmesi ve pazarlanmasını sağlamak amacıyla sertifikasyon sistemi kapsamında üretim ve pazarlanmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş; bilimsel araştırma, genetik çeşitliliğin korunması ve üreticinin kendi ihtiyacına yönelik üretimler ise kapsam dışında bırakılmıştır.
Bu çerçevede sertifikasyon süreci, damızlık üniteleri esas alınarak kademeli şekilde düzenlenmiş; 1 no’lu damızlık ünitesinde ön temel üretim materyali ve ön temel fidan, 2 no’lu damızlık ünitesinde temel üretim materyali ve temel fidan, 3 no’lu damızlık ünitesinde ise sertifikalı üretim materyali ve sertifikalı fidan üretimi öngörülmüş, bu suretle sertifikalı üretim zincirinin oluşturulması amaçlanmıştır.
Yönetmelik kapsamında, sertifikasyon sistemi içerisinde faaliyet gösterecek üreticiler için fidan üretici belgesi ve/veya doku kültürü ile tohumluk üretici belgesi alma zorunluluğu getirilmiş, ithal edilen üretim materyallerinin damızlık ünitelerin kurulmasında kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca bitki pasaportu kaydı, zararlı organizma kontrolleri, izolasyon mesafeleri ve üretim süreçlerinde yapılan kimyasal uygulamaların kayıt altına alınmasına ilişkin yükümlülükler düzenlenmiştir.
Bunun yanında, sertifikasyon süreci kapsamında beyanname verilmesi, parsel kontrollerinin yapılması, parsel kontrol raporlarının düzenlenmesi ve sertifikalandırma işlemlerinin gerçekleştirilmesi zorunlu tutulmuş, beyan edilen bilgilerin gerçeğe aykırı olması halinde sertifikaların iptal edileceği öngörülmüştür.
Etiketleme ve sertifikalandırmaya ilişkin olarak, üretim materyali ve fidanların sertifika sınıfına göre farklı renklerde etiketlenmesi ve etiketlerde karekod bulunması zorunlu hale getirilmiş, sertifika ve etiketlerin geçerlilik süreleri ile bu sürenin uzatılmasına ilişkin Bitki Muayene Raporu düzenlenmiştir.
Pazarlama bakımından, sertifikasyon sistemi kapsamında üretilen fidan ve üretim materyallerinin yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş üreticiler ve tohumluk bayileri aracılığıyla pazarlanabileceği, etiketsiz satış yapılamayacağı ve organik olarak pazarlanabilmesi için ilgili mevzuata uygun belgelendirme yapılması gerektiği düzenlenmiştir.
Yönetmelik ile ayrıca denetim, itiraz, yaptırım ve ücretlendirme süreçlerine ilişkin hükümler düzenlenmiş, Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde 5553 sayılı Kanun uyarınca işlem tesis edileceği öngörülmüştür.
Son olarak, 3 Temmuz 2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış olup, yeni düzenleme ile sertifikasyon sisteminin daha bütüncül, izlenebilir ve denetlenebilir bir yapıya kavuşturulması hedeflenmiştir.
Yönetmeliğin tam metnine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz
